Posiedzenie Sejmowej Komisji Finansów Publicznych (KFP), które odbyło się 20 listopada 2025 roku, zakończyło się przyjęciem opisanych poniżej poprawek do projektu ustawy budżetowej. Decyzją większości parlamentarnej dokonano istotnej korekty planu finansowego państwa, polegającej na redukcji budżetów istotnych z punktów wydolności państwa polskiego, instytucji. Uwolnione w ten sposób środki zostały przekierowane na finansowanie agencji wywiadowczych, szkolnictwa wyższego oraz infrastruktury przeciwpowodziowej.
Struktura redukcji wydatków
W toku prac komisji przyjęto poprawkę, która w sposób systemowy ogranicza wydatki bieżące w kilku kluczowych sektorach. Najbardziej znaczące redukcje dotyczą sądownictwa powszechnego oraz instytucji odpowiedzialnych za nadzór nad warunkami pracy.
Sądownictwo powszechne: redukcja funduszu wynagrodzeń
Łączna kwota cięć w obszarze sądownictwa powszechnego wynosi około 165 mln zł. Z perspektywy pracowniczej kluczowym elementem tej redukcji jest zmniejszenie wydatków na wynagrodzenia osobowe o 94,4 mln zł. Ujęcie szczegółowe:
Redukcje objęły również organy naczelne: Sąd Najwyższy (ok. 14,4 mln zł, w tym 3,4 mln zł z asystentów) oraz Naczelny Sąd Administracyjny (ok. 8 mln zł).
Państwowa Inspekcja Pracy (PIP)
Budżet Państwowej Inspekcji Pracy, organu powołanego do nadzoru nad przestrzeganiem prawa pracy, został zmniejszony o około 105 mln zł w stosunku do projektu przedłożonego przez Głównego Inspektora Pracy. Wcześniejsze analizy wskazywały na pilne potrzeby inwestycyjne tej instytucji, m.in. w zakresie dostosowania obiektów do przepisów przeciwpożarowych, co w obecnej sytuacji finansowej może być utrudnione.
Pozostałe instytucje
Cięcia dotknęły również tzw. instytucji posiadających autonomię budżetową, których plany finansowe są co do zasady włączane do projektu budżetu bez korekt rządowych, a podlegają jedynie weryfikacji sejmowej:
Alokacja środków
Zgodnie z zasadą równowagi budżetowej (zakaz zwiększania deficytu przez Sejm), środki zdjęte z wyżej wymienionych instytucji zostały przesunięte na inne cele. Głównymi beneficjentami zmian są służby specjalne oraz sektor nauki.
Służby specjalne: Komisja przegłosowała zwiększenie budżetów agencji odpowiedzialnych za bezpieczeństwo wewnętrzne i wywiad o łączną kwotę ponad 220 mln zł.
Rola Komisji Finansów Publicznych w kontekście procesu legislacyjnego dotyczącego projektu ustawy budżetowej
Rola Komisji Finansów Publicznych w procesie legislacyjnym jest kluczowa ze względu na konstytucyjne ograniczenia dotyczące deficytu. Zgodnie z art. 220 ust. 1 Konstytucji RP, Sejm nie może ustalić większego deficytu niż ten przewidziany w projekcie rządowym. Oznacza to, że każda propozycja zwiększenia wydatków (np. na ABW) musi zostać zbilansowana wskazaniem źródła finansowania (cięciami w innym dziale). Komisja Finansów Publicznych działa jako organ weryfikujący te przesunięcia, dokonując wyboru priorytetów w ramach zamkniętej puli środków.
Prerogatywy Prezydenta RP w procedurze budżetowej
Po uchwaleniu ustawy budżetowej przez parlament, dokument trafia do Prezydenta RP. Jego uprawnienia w tym zakresie są odmienne niż przy standardowych ustawach, co ma na celu zabezpieczenie ciągłości finansowej państwa.
13 listopada 2025 r., podczas posiedzenia sejmowej Komisji Finansów Publicznych odbyło się publiczne przesłuchanie kandydatów na członków Rady Fiskalnej, wskazanych przez stronę pracowników oraz pracodawców w Radzie Dialogu Społecznego.
Przesłuchanie odbyło się na podstawie art. 11 ustawy z dnia 20 grudnia 2024 r. o Radzie Fiskalnej.
W posiedzeniu Komisji Finansów Publicznych, z ramienia Forum Związków Zawodowych, uczestniczył Pan Jan Polaczek, specjalista ds. dialogu w FZZ.
Kandydaci wskazani przez stronę pracowników w RDS:
Kandydaci wskazani przez stronę pracodawców w RDS:
Kolejny etap procedury wyłonienia członków Rady Fiskalnej odbędzie się 18 listopada 2025 r., kiedy to Komisja Finansów Publicznych zbierze się, aby zaopiniować przedstawionych kandydatów.
Rada Fiskalna jest niezależnym organem eksperckim i doradczym, który ma na celu zwiększenie stabilności, przejrzystości i efektywności polskiego systemu finansów publicznych. Jej powołanie wynika z konieczności implementacji odpowiednich dyrektyw Unii Europejskiej.
Główne zadania Rady Fiskalnej koncentrują się na nadzorze i ocenie polityki budżetowej państwa:
Członkowie Rady są wybierani przez następujące podmioty, z których każdy wskazuje jednego przedstawiciela:
W składzie Rady Fiskalnej obligatoryjnie zasiadają zatem jeden członek wskazany przez stronę pracowników RDS oraz jeden członek wskazany przez stronę pracodawców RDS, co zapewnia reprezentację partnerów społecznych w procesie nadzoru fiskalnego.
Podstawą powołania Rady Fiskalnej była znowelizowana Dyrektywa Rady 2011/85/UE ), która nakłada na państwa członkowskie obowiązek posiadania niezależnej instytucji fiskalnej (IFI), monitorującej politykę budżetową i przestrzeganie reguł fiskalnych. Polska, jako jeden z ostatnich krajów UE, musiała utworzyć organ w pełni spełniający te unijne wymogi, aby dostosować się do standardów zarządzania gospodarczego Unii. Bezpośrednią podstawą legislacyjną w Polsce jest Ustawa o Radzie Fiskalnej, która implementuje te europejskie wymogi i definiuje szczegółowe zasady działania nowej instytucji.
