Posiedzenie Sejmowej Komisji Finansów Publicznych (KFP), które odbyło się 20 listopada 2025 roku, zakończyło się przyjęciem opisanych poniżej poprawek do projektu ustawy budżetowej. Decyzją większości parlamentarnej dokonano istotnej korekty planu finansowego państwa, polegającej na redukcji budżetów istotnych z punktów wydolności państwa polskiego, instytucji. Uwolnione w ten sposób środki zostały przekierowane na finansowanie agencji wywiadowczych, szkolnictwa wyższego oraz infrastruktury przeciwpowodziowej.
Struktura redukcji wydatków
W toku prac komisji przyjęto poprawkę, która w sposób systemowy ogranicza wydatki bieżące w kilku kluczowych sektorach. Najbardziej znaczące redukcje dotyczą sądownictwa powszechnego oraz instytucji odpowiedzialnych za nadzór nad warunkami pracy.
Sądownictwo powszechne: redukcja funduszu wynagrodzeń
Łączna kwota cięć w obszarze sądownictwa powszechnego wynosi około 165 mln zł. Z perspektywy pracowniczej kluczowym elementem tej redukcji jest zmniejszenie wydatków na wynagrodzenia osobowe o 94,4 mln zł. Ujęcie szczegółowe:
Redukcje objęły również organy naczelne: Sąd Najwyższy (ok. 14,4 mln zł, w tym 3,4 mln zł z asystentów) oraz Naczelny Sąd Administracyjny (ok. 8 mln zł).
Państwowa Inspekcja Pracy (PIP)
Budżet Państwowej Inspekcji Pracy, organu powołanego do nadzoru nad przestrzeganiem prawa pracy, został zmniejszony o około 105 mln zł w stosunku do projektu przedłożonego przez Głównego Inspektora Pracy. Wcześniejsze analizy wskazywały na pilne potrzeby inwestycyjne tej instytucji, m.in. w zakresie dostosowania obiektów do przepisów przeciwpożarowych, co w obecnej sytuacji finansowej może być utrudnione.
Pozostałe instytucje
Cięcia dotknęły również tzw. instytucji posiadających autonomię budżetową, których plany finansowe są co do zasady włączane do projektu budżetu bez korekt rządowych, a podlegają jedynie weryfikacji sejmowej:
Alokacja środków
Zgodnie z zasadą równowagi budżetowej (zakaz zwiększania deficytu przez Sejm), środki zdjęte z wyżej wymienionych instytucji zostały przesunięte na inne cele. Głównymi beneficjentami zmian są służby specjalne oraz sektor nauki.
Służby specjalne: Komisja przegłosowała zwiększenie budżetów agencji odpowiedzialnych za bezpieczeństwo wewnętrzne i wywiad o łączną kwotę ponad 220 mln zł.
Rola Komisji Finansów Publicznych w kontekście procesu legislacyjnego dotyczącego projektu ustawy budżetowej
Rola Komisji Finansów Publicznych w procesie legislacyjnym jest kluczowa ze względu na konstytucyjne ograniczenia dotyczące deficytu. Zgodnie z art. 220 ust. 1 Konstytucji RP, Sejm nie może ustalić większego deficytu niż ten przewidziany w projekcie rządowym. Oznacza to, że każda propozycja zwiększenia wydatków (np. na ABW) musi zostać zbilansowana wskazaniem źródła finansowania (cięciami w innym dziale). Komisja Finansów Publicznych działa jako organ weryfikujący te przesunięcia, dokonując wyboru priorytetów w ramach zamkniętej puli środków.
Prerogatywy Prezydenta RP w procedurze budżetowej
Po uchwaleniu ustawy budżetowej przez parlament, dokument trafia do Prezydenta RP. Jego uprawnienia w tym zakresie są odmienne niż przy standardowych ustawach, co ma na celu zabezpieczenie ciągłości finansowej państwa.

W audycji radiowej „Jest sprawa” z dnia 20 listopada 2025 r. gośćmi były: Pani Krystyna Ptok, Przewodnicząca Ogólnopolskiego Związku Zawodowego Pielęgniarek i Położnych (OZZPiP) i wiceprzewodnicząca Forum Związków Zawodowych (FZZ) oraz Pani Mariola Łodzińska, Prezes Naczelnej Rady Pielęgniarek i Położnych.
Pani Krystyna Ptok podniosła problem nieprzestrzegania norm zatrudnienia, określając go jako zagrożenie dla bezpieczeństwa zdrowotnego pacjentów i samych pracowników medycznych. Podkreśliła, że każdy pacjent hospitalizowany ma prawo do dobrej, kompleksowej opieki pielęgniarskiej, edukacji i informacji, jednak obecne praktyki uniemożliwiają jej realizację. Zaznaczyła, że zawodu pielęgniarki i położnej „nie da się zastąpić innym zawodem medycznym”, a wszelkie próby tego typu wynikają z presji kosztowej związanej z normami zatrudnienia oraz brakami kadrowymi. Normy te, określone w porozumieniu z Ministerstwem Zdrowia w 2018 r., liczone są na łóżko, co – zdaniem Ptok – od początku było błędem, ponieważ Związek postulował liczenie „na liczbę pacjentów hospitalizowanych”.
Przewodnicząca OZZPiP wskazała, że największym problemem jest brak kontroli nad przestrzeganiem rozporządzenia o normach zatrudnienia – nie monitoruje tego ani Ministerstwo Zdrowia, ani Narodowy Fundusz Zdrowia, ani samorządy będące właścicielami szpitali. To prowadzi do absurdalnych sytuacji. Jako przykład podała działania dyrektorów placówek, którzy zgłaszali do rejestru zmniejszoną liczbę łóżek, aby móc zatrudniać mniej personelu. Mimo formalnego zmniejszenia, łóżka fizycznie pozostawały w oddziałach, co zmuszało mniejszą liczbę pielęgniarek do obsługi większej, faktycznej liczby pacjentów. Ptok opisała też sytuacje skrajne, gdy pielęgniarka zostaje sama na dyżurze z 25 pacjentami, co uniemożliwia bezpieczną realizację świadczeń.
Zwróciła również uwagę, że brak należytego poziomu bezpieczeństwa dotyka także personel. Przytoczyła przykład pielęgniarki, która doznała udaru na dyżurze i nie była w stanie wezwać pomocy, lecz została uratowana jedynie dzięki temu, że inna pielęgniarka przyszła wcześniej do pracy. Podkreśliła, że pielęgniarki wpisujące w raporty, iż „nie były w stanie realizować świadczeń na właściwym poziomie z powodu wysokiej liczby pacjentów w oddziale i pojedynczego dyżuru”, spotykają się z sankcjami ze strony dyrekcji, zamiast wsparcia i działań naprawczych. Według Pani Ptok takie podejście naraża pielęgniarki na odpowiedzialność zawodową, cywilną i karną. Problem pogłębia starzejąca się kadra – średnia wieku pielęgniarek wynosi 56 lat, a w normach zatrudnienia często nie uwzględnia się absencji chorobowych i urlopów, co dodatkowo obciąża pracujące osoby.
W podsumowaniu przewodnicząca OZZPiP stanowczo wezwała do tego, by organy nadzorujące, takie jak Narodowy Fundusz Zdrowia, konsekwentnie monitorowały realizację rozporządzenia o normach zatrudnienia, zanim zostaną podjęte jakiekolwiek działania zmierzające do ograniczania personelu. Jak stwierdziła, ograniczanie zatrudnienia w oddziałach to „bardzo zły kierunek”.
Link do audycji:
Sprawozdanie z posiedzenia Komitetu Wykonawczego Europejskiej Konfederacji Związków Zawodowych (dalej: „EKZZ”) w dniach 19–20 listopada 2025 r. w Brukseli
W dniach 19–20 listopada 2025 r. odbyło się posiedzenie Komitetu Wykonawczego Europejskiej Konfederacji Związków Zawodowych (dalej: „KW EKZZ”), które objęło szeroki zakres zagadnień, od bieżących spraw administracyjnych i finansowych, po kluczowe kwestie prawne i strategiczne dotyczące przyszłości europejskich pracowników i usług publicznych.
Podczas posiedzenia KW EKZZ dyskutowano również o przygotowaniach do XVI Kongresu EKZZ, który odbędzie się w roku 2027 w Sztokholmie (Szwecja).
W posiedzeniu KW EKZZ z ramienia Forum Związków Zawodowych uczestniczył Stały Członek KW EKZZ p. Jan Polaczek.
Pierwsze punkty porządku obrad KW EKZZ dotyczyły spraw proceduralnych i zmian w strukturach organizacji członkowskich.
KW EKZZ zapoznał się z protokołami z poprzednich posiedzeń statutowych, w tym z posiedzenia Komitetu Wykonawczego z dni 1–2 października 2025 r. oraz z posiedzenia Komitetu Sterującego EKZZ z dnia 1 października 2025 r.
Protokoły te zostały jednogłośnie przyjęte przez EKZZ.
Następnie, zgodnie z porządkiem obrad, stali członkowie KW EKZZ zapoznali się ze zmianami w składzie organów statutowych EKZZ. Zmiany te wynikają z wewnętrznych przekształceń w krajowych konfederacjach związkowych i obejmowały nowe nominacje zastępców członków do Komitetu Wykonawczego EKZZ (m.in. z Ukrainy, Włoch i Litwy) oraz do Komitetu Kobiet EKZZ. KW EKZZ przyjął do wiadomości te modyfikacje.
Kluczowym elementem dyskusji były finanse EKZZ i budżet na rok 2026. Zaproponowany budżet na kolejny rok finansowy odzwierciedla kontynuację ostrożnej polityki finansowej EKZZ. Przewiduje on wprawdzie deficyt w wysokości 60 000 EUR, jednakże kwota ta ma zostać w całości pokryta z rezerw budżetowych EKZZ, które na dzień 1 stycznia 2026 r. szacowane są na 9,38 miliona EUR.
KW EKZZ, po pozytywnej rekomendacji Komitetu Sterującego EKZZ, przyjął projekt budżetu na rok 2026. Przyjęcie budżetu głosowane było dopiero w drugim dniu posiedzenia ze względu na przesunięcie tego punktu agendy na wniosek organizacji stowarzyszonych.
W ramach tego punktu szczegółowo omówiono również wysokość składek afiliacyjnych na rok 2026. Roczne opłaty zostały skalkulowane na podstawie uśrednionej liczby członków danej organizacji członkowskiej za lata 2023–2026.
W kolejnej części posiedzenia KW EKZZ omówiono skutki prawne i polityczne wyroku Wielkiej Izby Trybunału Sprawiedliwości UE (dalej „CJEU”) w sprawie C-19/23 (Dania przeciwko Parlamentowi i Radzie), dotyczącej wniosku o unieważnienie dyrektywy w sprawie adekwatnych płac minimalnych w UE (dalej „AMWD”).
Skarga Danii dotyczyła żądania unieważnienia Dyrektywy UE 2022/2041 w sprawie adekwatnych wynagrodzeń minimalnych w Unii Europejskiej, opartego na zarzucie przekroczenia kompetencji przez Unię Europejską. Dania argumentowała, że Dyrektywa narusza art. 153 ust. 5 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej, który wyłącza spod kompetencji UE (w zakresie harmonizacji warunków pracy) „wynagrodzenia”, a także prawo zrzeszania się i prawo do strajku/lokautu.
Rzecznik Generalny p. Nicolas Emiliou w swojej opinii wstępnie doradził TSUE unieważnienie Dyrektywy. Stwierdził, że nawet jeśli Dyrektywa nie ustala bezpośrednio konkretnych stawek płacy minimalnej, to nakładając obowiązek wprowadzenia krajowych ram prawnych i stosowania kryteriów adekwatności (np. wartości referencyjnej na poziomie 55% prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia), w istocie kształtuje politykę płacową, co narusza wyłączenie kompetencyjne przewidziane w art. 153 ust. 5 TFUE.
TSUE ostatecznie odrzucił skargę Danii i utrzymał Dyrektywę w mocy, co stanowiło istotną korektę wobec opinii Rzecznika Generalnego. Kluczowe punkty uzasadnienia to:
Trybunał dokonał zawężającej interpretacji wyłączenia wynagrodzeń z art. 153 ust. 5 TFUE. Uznał, że wyłączenie to dotyczy tylko bezpośredniego ustalania konkretnych stawek wynagrodzenia, a nie kształtowania ram prawnych i procedur prowadzących do ich adekwatności. Dyrektywa, poprzez nakładanie na państwa członkowskie obowiązku wprowadzenia mechanizmów (np. kryteriów adekwatności, planów działania), pozostaje w zakresie kompetencji UE do kształtowania warunków pracy (art. 153 ust. 1 lit. b TFUE).
TSUE podkreślił, że Dyrektywa koncentruje się przede wszystkim na promowaniu rokowań zbiorowych, zwłaszcza poprzez art. 4, który nakłada na państwa obowiązek tworzenia planów działania w celu osiągnięcia poziomu pokrycia rokowaniami zbiorowymi na poziomie 80%. Trybunał uznał, że ten przepis nie narusza „prawa zrzeszania się” z art. 153 ust. 5 TFUE, lecz ma na celu wzmocnienie podstawowego mechanizmu kształtowania wynagrodzeń.
Trybunał oparł swój ciężar uzasadnienia na traktowaniu praw socjalnych (jak prawo do godziwych warunków pracy i wynagrodzenia) jako integralnej części projektu integracyjnego UE i odwołał się do celów Karty Praw Podstawowych UE.
W ślad za analizą prawną, KW EKZZ zaproponował projekt rezolucji w sprawie wzmocnienia rokowań zbiorowych i adekwatnych płac minimalnych w Unii Europejskiej. Podkreślono, że rokowania zbiorowe stanowią kluczowy motor napędowy lepszych warunków pracy, gwarantując uczciwe wynagrodzenia, rozsądne godziny pracy i bezpieczne miejsca pracy.
Wyrok Trybunału wzmacnia ten postulat, potwierdzając obowiązek państw członkowskich do stworzenia ram sprzyjających układom zbiorowych pracy, a w przypadku, gdy zasięg rokowań jest niższy niż 80%, do wprowadzenia planu działania na rzecz zwiększenia tego zasięgu.
Rezolucja KW EKZZ zawiera załącznik w postaci „skrzynki narzędziowej” (ETUC „toolbox”), oferującej konkretne mechanizmy prawne i polityczne do wdrożenia, w tym:
KW EKZZ przyjął jednogłośnie projekt rezolucji.
Posiedzenie KW EKZZ objęło także szereg strategicznych dokumentów, mających na celu kształtowanie przyszłej polityki i organizacji EKZZ.
Komitet Wykonawczy omówił również i przyjął szereg ważnych projektów rezolucji, które mają określać priorytety działań EKZZ na najbliższe lata.
KW EKZZ przyjął projekt rezolucji.
Szczegółowe żądania rezolucji:
KW EKZZ przyjął projekt rezolucji.
Dyrektywa o przejrzystości wynagrodzeń
EKZZ wezwał do pełnej i prawidłowej transpozycji Dyrektywy o Przejrzystości Wynagrodzeń (Pay Transparency Directive).
Podkreślił, że jest to minimalny standard i domaga się skutecznych mechanizmów egzekwowania praw, takich jak:
Nowa strategia równości płci (2026–2030)
Główny nacisk położono na potrzebę ustanowienia ambitnej, nowej strategii równości płci na lata 2026–2030. Strategia ta musi opierać się na wielowymiarowym podejściu, w tym:
KW EKZZ przyjął projekt rezolucji.
Konwencja gwarantuje podstawowe prawa niezbędne dla funkcjonowania związków zawodowych. Szczególnie istotne jest prawo do wolności zgromadzeń i stowarzyszania się (art. 11), które Trybunał interpretuje jako ochronę prawa do tworzenia i wstępowania do związków zawodowych oraz podejmowania działań zbiorowych, w tym prawa do strajku. Konwencja gwarantuje także zakaz pracy przymusowej (art. 4).
Głównym żądaniem rezolucji jest, aby Unia Europejska podjęła pilne kroki w celu przystąpienia do EKPCz. EKZZ przypomniał, że Traktat z Lizbony (art. 6 TUE) ustanawia przystąpienie do Konwencji jako prawny obowiązek, a nie polityczną opcję. Przystąpienie do EKPCz jest według KW EKZZ kluczowe, ponieważ:
KW EKZZ przyjął projekt rezolucji.
KW EKZZ podjął decyzję o przesunięciu debaty i głosowania nad kluczową Rezolucją w sprawie Europejskiego Zielonego Ładu. Początkowo planowana na bieżący miesiąc, dyskusja nad stanowiskiem EKZZ odbędzie się podczas posiedzenia KW EKZZ w grudniu bieżącego roku.
Jak podkreśliła Sekretarz Generalna EKZZ, p. Esther Lynch, opóźnienie ma na celu zapewnienie wystarczającego czasu na precyzyjne sformułowanie stanowiska, które w pełni odzwierciedlałoby priorytety i oczekiwania pracowników w kontekście transformacji klimatycznej i społecznej.
Projekt rezolucji, który będzie przedmiotem grudniowej debaty, skoncentruje się na zagwarantowaniu, że transformacja ekologiczna będzie transformacją „sprawiedliwą”, stawiając na pierwszym miejscu prawa i dobrobyt pracowników.
Projekt Rezolucji KW EKZZ będzie wzywał instytucje Unii Europejskiej oraz państwa członkowskie UE do podjęcia działań w następujących obszarach:
Kolejne posiedzenie KW EKZZ oraz Komitetu Sterującego EKZZ zaplanowane jest na grudzień br.
Sporządził: Jan Polaczek, FZZ


