Sławomir Wittkowicz na antenie Polskiego Radia 24 o wyzwaniach dla polskiego systemu edukacji

Dnia 20 września br. w audycji „Kapitał i Praca” na antenie Polskiego Radia 24 gościł Pan Sławomir Wittkowicz, Przewodniczący Wolnego Związku Zawodowego „Forum-Oświata” i Członek Prezydium Forum Związków Zawodowych.

Kształcenie zawodowe od lat stanowi jedno z największych wyzwań dla polskiego systemu edukacji. Mimo licznych zapowiedzi i programów naprawczych, wciąż borykamy się z niedopasowaniem kwalifikacji absolwentów do potrzeb rynku pracy. Pan Wittkowicz, podkreślił, że bez systemowych i stabilnych rozwiązań, polska gospodarka niebędzie w stanie osiągnąć sukcesu.

Wieloletnie dyskusje na forum Rady Dialogu Społecznego, a wcześniej Trójstronnej Komisji ds. Społeczno-Gospodarczych, doprowadziły do wypracowania konsensusu między organizacjami pracodawców a związkamizawodowymi. – Wszyscy mamy dobre pomysły i co dziwne, te pomysły co kilka lat wracają, jakby nikt nie był zainteresowany tym, żeby je wdrożyć. Kluczowym problemem pozostaje brak woli politycznej do wprowadzeniastabilnego i długofalowego systemu finansowania, który nie byłby uzależniony od zmieniających się rządów. – To nie jest tak, że system kształcenia praktycznego przyniesie efekt w ciągu jednej kadencji – mówił Wittkowicz, wskazując, że politycy niechętnie angażują się w reformy, których sukcesu nie będą mogli przypisać sobie w krótkim czasie.

Przewodniczący WZZ „Forum-Oświata” zwrócił uwagę na konieczność zaangażowania finansowego pracodawców, wzorując się na modelach niemieckim czy austriackim, gdzie przynależność do organizacji pracodawców lub izb gospodarczych jest obligatoryjna. Taki system gwarantuje stabilne źródło finansowania kształcenia zawodowego, odciążając budżet państwa.

Pan Wittkowicz z niepokojem odniósł się do stanu kadry nauczycielskiej w szkolnictwie branżowym. Podkreślił, żesystem opiera się w dużej mierze na emerytowanych nauczycielach zawodu. – Gdyby nie to, nie dałoby rady przygotować planu i zrealizować podstaw, bo nie byłoby komu – stwierdził. Jednym z nielicznych pozytywnych sygnałów jest niedawne zrównanie pensum, czyli obowiązkowego wymiaru czasu pracy, dla nauczycieli zawodów praktycznych i teoretycznych. Był to postulat, o którego realizację strona związkowa walczyła przez dwanaście lat.

Problem braku nauczycieli zawodu jest bezpośrednio związany z niskimi zarobkami i spadkiem prestiżu zawodu. – Mydzisiaj płacimy cenę za brak konsekwencji, za pójście na taką łatwiznę, za rozjeżdżanie się zestawu praw z zestawem obowiązków – mówił Wittkowicz. Wskazał również na negatywne skutki wieloletniego braku obowiązkowej matury z matematyki, co zmusiło politechniki do tworzenia „zerowych” lat studiów w celu uzupełnienia podstawowej wiedzy.

Forum Związków Zawodowych od lat apeluje o kompleksowe i ponadpartyjne podejście do reformy kształcenia zawodowego. Kluczowe postulaty to:

• stworzenie stabilnego i wieloletniego systemu finansowania opartego na współpracy państwa i pracodawców;
• wzmocnienie roli i prestiżu nauczycieli zawodów, poprzez godne wynagrodzenia i systemowe wsparcie;
• przywrócenie drożności systemu edukacji, który będzie oferował realne ścieżki rozwoju zarówno dla przyszłych fachowców, jak i inżynierów;
• zaprzestanie doraźnych i nieprzemyślanych zmian, które destabilizują system i podważają zaufanie do instytucji publicznych.

Jak podsumował Pan Wittkowicz, bez rozwiązania problemu kształcenia fachowego, nie osiągniemy sukcesu gospodarczego. – To pokazuje, że my (…) chcemy coś rozwiązać, a jak przychodzi co do czego, to nie, bo to kosztuje. Tego akurat nie zrobimy, bo trzeba byłoby jednak dołożyć trochę pieniędzy. Dodał, iż Forum Związków Zawodowych nie ustanie w wysiłkach, by głos strony społecznej został wreszcie wysłuchany i przełożony na konkretne, systemowe działania.