W audycji Polskiego Radia 24 pt. „Kapitał i Praca”, Pan Grzegorz Sikora z Forum Związków Zawodowych oraz Pan Łukasz Kozłowski z Federacji Przedsiębiorców Polskich debatowali na temat projektu budżetu państwa na 2026 rok.
Grzegorz Sikora wskazał, że polityka zarządzania finansami publicznymi i wynikające z niej problemy to efekt braku długofalowej i odpowiedzialnej polityki fiskalnej oraz deficytu kultury kontynuacji w zarządzaniu państwem. Ekspert FZZ stwierdził, że Polska gospodarka zbliża się do limitu przestrzeni fiskalnej a obecne wyzwania, takie jak rekordowy deficyt i rosnący dług publiczny, są konsekwencją wcześniejszych decyzji. Sikora podkreślił, że zamiast rozwiązywać kluczowe problemy, skupiano się na działaniach doraźnych.
„My w końcu zaczynamy płacić cenę za decyzje polityczne, które były podejmowane w ciągu ostatnich długich lat.” Uzasadniał, że pewne kwestie są proponowane, bywają bardzo drogie i często są oderwane od rzeczywistych polityk publicznych, podczas gdy kluczowe problemy pozostają nierozwiązane. Właśnie z tego powodu, zamiast budowania odporności całego systemu, mamy dziś zapaść w wielu sektorach.
Grzegorz Sikora zwrócił szczególną uwagę na niespójność w podejściu do bezpieczeństwa i odporności państwa. Skrytykował dysproporcję między ogromnymi nakładami na obronność (blisko 200 mld zł) a zaniedbywaniem kluczowych pracowników sfery budżetowej, którzy są fundamentem odporności. Wskazał, że wydatki na obronność nie są budowane w synergii z całym systemem polityk publicznych, co prowadzi do zapaści kadrowej w sektorze finansów publicznych, wymiarze sprawiedliwości, służbach mundurowych i szkolnictwie. Konieczne jest lokowanie środków w grupy zawodowe sektora finansów publicznych (kadry), które są kluczowe dla bezpieczeństwa i stabilności.
Zaznaczając brak holistycznego podejścia do bezpieczeństwa, Sikora stwierdził wprost „Nie wzorujemy się na państwach bałtyckich czy skandynawskich, czyli nie budujemy synergii całego systemu polityk publicznych w celu zapewnienia odporności.”
W audycji Sikora nawiązał do opinii Forum Związków Zawodowych do projektu ustawy budżetowej na 2026 rok, gdzie FZZ wskazywało rozwiązanie problemu niedofinansowania sfery budżetowej wskazując, że należałoby rozważyć przekazanie 2,5% z puli 200 miliardów złotych przeznaczonych na obronność, by znacząco podnieść wynagrodzenia w sferze budżetowej: „To by dawało w sumie zamiast 3% podwyżek, 5% podwyżek w przyszłym roku.”. Zamiast doraźnych programów socjalnych, postuluje podjęcie rozmów o kompleksowej reformie systemu emerytalnego i publicznej ochrony zdrowia. Ostrzegł, że obecny sposób zarządzania finansami — niespójny i doraźny — doprowadzi do „absolutnej weryfikacji” w ciągu najbliższych lat, która może nastąpić już w 2027 roku.
Na koniec audycji, Pan Grzegorz Sikora powiedział, że „w kwestiach finansów państwa należy zaprzestać działań populistycznych i rozpocząć poważną, długofalową debatę o przyszłości Polski, aby uniknąć totalnego załamania usług publicznych.”
Link do pełnej audycji:
W dniach 9 i 10 października 2025 r., w OW Panorama w Szczyrku, odbyło się wyjazdowe posiedzenie plenarne Zarządu Wojewódzkiego FZZ województwa śląskiego.
Przewodniczący Zarządu Wojewódzkiego Forum Związków Zawodowych woj. śląskiego, Pan Jacek Zając, omówił przebieg prac Prezydium za okres od maja bieżącego roku oraz przedstawił zagadnienia poruszane i głosowane na posiedzeniach Wojewódzkiej Rady Dialogu Społecznego (WRDS) w Katowicach. Członkowie Prezydium ZW, Iwona Borchulska, Tomasz Sus i Tomasz Szymankiewicz, przedstawili sytuację i problemy występujące w sektorach ochrony zdrowia, energetyki i oświaty. Ponadto, Dariusz Trzcionka oraz Marek Mnich, Wiceprzewodniczący Forum Związków Zawodowych, poinformowali o przebiegu posiedzenia Zespołu Trójstronnego ds. Bezpieczeństwa Socjalnego Górników, które odbyło się 8 października w Warszawie, podkreślając, że spotkanie to nie przyniosło rozwiązania żadnego z palących problemów branży. W dalszej części posiedzenia dla członków Zarządu Wojewódzkiego FZZ przeprowadzono szkolenie w zakresie wzmocnienia procesów związanych z dialogiem społecznym.
Krzysztof Małecki, Członek Zarządu Głównego Forum Związków Zawodowych (FZZ) oraz Przewodniczący Zarządu Wojewódzkiego FZZ w Wielkopolsce, wziął udział w audycji „Skazani na dialog”, aby przedstawić stanowisko związkowców w kluczowych kwestiach dotyczących sfery budżetowej i prawa pracy. Pan Krzysztof Małecki ostro skrytykował propozycję rządową podwyżek oraz wskazał na „zapaść kadrową” w służbach państwowych.
Jednym z głównych tematów była planowana podwyżka wynagrodzeń w sferze budżetowej, zapisana w projekcie budżetu państwa na poziomie 3%. Zdaniem Forum Związków Zawodowych to zdecydowanie za mało: „3% to podwyżka, która jedynie pokrywa inflację. Dla pracowników sfery budżetowej to poziom poniżej godności, zwłaszcza w czasach zagrożenia bezpieczeństwa państwa” – podkreślił Pan Krzysztof Małecki.
FZZ postuluje podwyżkę na poziomie 5%, szacując jej koszt na około 4,5 do 5 miliardów złotych. Pan Małecki argumentuje, że ta kwota nie jest „dużym uszczerbkiem”, zwłaszcza gdy rząd planuje przeznaczyć 200 miliardów złotych na obronność.
Krzysztof Małecki podkreśla strategiczne znaczenie tych pieniędzy:
„Te pieniądze zainwestowane w podwyżkę dla sfery budżetowej to są także pieniądze umacniające państwo i bezpieczeństwo państwa”.
Zwiększenie budżetu jest „receptą na odporność systemu” i pozwoli „zapewnić wakaty”, które utrzymują „zapaść kadrową”.
Przewodniczący Krzysztof Małecki wskazał, że niskie płace są główną przyczyną braku chętnych do pracy w kluczowych instytucjach:
Zaznaczył, że braki kadrowe dotykają też kuratorów sądowych i pracowników cywilnych sądów.
Pan Krzysztof Małecki przypomina, że FZZ popiera także projekt nadania Państwowej Inspekcji Pracy nowych uprawnień – m.in. możliwości nakazu przekształcenia umów cywilnoprawnych w umowy o pracę. Pracodawcy mają wątpliwości, ale związki są zgodne:
„To krok w stronę ukrócenia patologii tzw. umów śmieciowych. Praca na etacie powinna być standardem, jeśli umowa faktycznie spełnia wszystkie jego warunki.”
Choć część pracowników preferuje umowy cywilnoprawne ze względu na wyższe wypłaty „na rękę”, to – jak zauważono – brak składek i zabezpieczeń może okazać się katastrofalny przy wypadku, chorobie lub w perspektywie emerytury.
W kontekście prac nad ustawą o ułatwieniu zawierania układów zbiorowych pracy (ZUZP), FZZ widzi „wiele zagrożeń”. Pan Krzysztof Małecki obawia się, że projekt podważa i osłabia istniejące, korzystne dla pracowników, układy.
Jako przykład podał ZUZP w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych, który obowiązuje od 2007 roku. Zgodnie z nowym projektem, taki układ, zawarty na czas nieokreślony, może przestać obowiązywać po 5 latach od wejścia ustawy w życie.
Pan Krzysztof Małecki podkreślił, że wszystkie projekty zmian, w tym te dotyczące skracania tygodniowego czasu pracy, zasługują na uwagę, ale wymagają dialogu:
„Chcielibyśmy przede wszystkim tutaj ze stroną rządową nie tylko z zewnątrz patrzeć na te projekty, ale dyskutować, a od tego jest właśnie Rada Dialogu Społecznego”.
Link do pełnej audycji:
https://radiopoznan.fm/audycja/skazani-na-dialog/skazani-na-dialog-04-10-2025
W dniu 7 października 2025 r. w Sejmie Rzeczypospolitej Polskiej odbyło się posiedzenie Komisji Polityki Społecznej i Rodziny, poświęcone rozpatrzeniu rządowego projektu ustawy o układach zbiorowych pracy i porozumieniach zbiorowych (druk nr 1627).
Posiedzeniu przewodniczyła Pani Katarzyna Ueberhan, Przewodnicząca Komisji. Na pytania dotyczące poszczególnych przepisów ustawy odpowiadał Pan Sebastian Gajewski, Podsekretarz stanu w Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej oraz Pani Agata Oklińska – Dyrektor Departamentu Dialogu i Partnerstwa Społecznego w Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej.
W posiedzeniu udział wzięli przedstawiciele Forum Związków Zawodowych Pani Zofia Czyż, Wiceprzewodnicząca Ogólnopolskiego Związku Zawodowego Pielęgniarek i Położnych, Członkini Prezydium FZZ i Pan Jan Polaczek – Specjalista ds. dialogu społecznego w Forum Związków Zawodowych.
Forum Związków Zawodowych zaprezentowało stanowisko popierające generalny kierunek prac nad ustawą, wskazując jednocześnie na szereg zastrzeżeń, w szczególności dotyczących ograniczenia możliwości negocjacji płacowych w sektorze publicznym oraz zakresu podmiotowego wyłączeń spod ustawy.
Główne uwagi FZZ zgłoszone podczas procesu konsultacyjnego to:
FZZ wyraziło sprzeciw wobec przepisu (art. 4 ust. 5 projektu ustawy) ograniczającego zawieranie układów dla pracowników w państwowych i samorządowych jednostkach sektora finansów publicznych do wysokości środków finansowych będących w ich dyspozycji. Zdaniem FZZ, zapis ten w istotny sposób ogranicza możliwości prowadzenia rokowań nad zawarciem układu zbiorowego pracy po stronie organizacji związkowych. Strona rządowa nie wprowadziła zmian w tym zakresie.
FZZ wskazało na potrzebę rozszerzenia katalogu podmiotów objętych układami zbiorowymi, ponieważ art. 4 ust. 4 projektu ustawy wyklucza z możliwości zawarcia układu m.in. pracowników urzędów państwowych i samorządowych, sędziów, asesorów sądowych
i prokuratorów. FZZ postulowało, aby w odniesieniu do tych pracowników dopuszczono możliwość zawierania ponadzakładowych układów zbiorowych pracy, negocjowanych na przykład w ramach Rady Dialogu Społecznego. Postulat FZZ nie został uwzględniony. Strona rządowa nie wprowadziła zmian w tym zakresie i uznała ten zapis za zgodny z konstytucyjnym porządkiem prawnym.
FZZ zaproponowało doprecyzowanie trybu ustalania tajemnicy przedsiębiorstwa (art. 7 ust. 3 projektu). W opinii Związku, należałoby określić, w jakim trybie pracodawca określa zakres tajemnicy, okres jej obowiązywania oraz w jakim trybie dokumentowym to następuje. Strona rządowa nie wprowadziła zmian w tym zakresie.
FZZ postulowało rozszerzenie obowiązku podejmowania rokowań zbiorowych (art. 5 ust. 12 pkt 2 projektu), który dotyczy jedynie zmiany układu „uzasadnionej istotną zmianą sytuacji ekonomicznej bądź finansowej pracodawców lub pogorszeniem się sytuacji materialnej osób wykonujących pracę zarobkową”. FZZ wyraziło wątpliwość, czy w innych przypadkach, nie mających charakteru finansowego, pracodawca będzie mógł odmówić podjęcia rokowań nad zmianą treści układu. Strona rządowa nie wprowadziła zmian w tym zakresie, ograniczając ten obowiązek do istotnych zmian ekonomicznych.
FZZ zaproponowało wprowadzenie regulacji umożliwiającej złożenie wniosku o wyjaśnienie treści układu przez Sąd Pracy w sytuacji, gdy strony nie mogą dokonać wykładni postanowień lub gdy brakuje dobrej woli którejkolwiek ze stron. Możliwość taką można by zastosować analogicznie jak w art. 13 projektu ustawy. Strona rządowa nie wprowadziła zmian w tym zakresie.
FZZ zgłosiło postulat dopuszczenia częściowego wypowiadania zapisów układu w kontekście sporów zbiorowych, ponieważ zapis art. 15 projektu nie rozstrzyga ostatecznie o możliwości wypowiedzenia w części, co może uniemożliwić stronie pracowniczej prowadzenie sporów zbiorowych bez wypowiedzenia całego układu. Strona rządowa nie wprowadziła zmian w tym zakresie.
Ustawodawca, zgodnie z postulatem Forum Związków Zawodowych zrezygnował z proponowanego ograniczenia czasowego obowiązywania układów zbiorowych (art. 8 ust. 1 projektu) który zakładał 5-letni limit dla układów zakładowych i 10-letni dla ponadzakładowych. FZZ stało na stanowisku, że taka zmiana wprowadzałaby swoistego rodzaju presję na strony. Przyjęto rozwiązanie umożliwiające zawieranie układów zarówno na czas określony, jak i nieokreślony (art. 14 ust. 1), co FZZ uznaje za istotny krok w stronę stabilizacji stosunków pracy.
Dodatkowe uwagi zgłoszone do projektu ustawy w opinii FZZ:
Projekt ustawy został przyjęty przez Komisję jednogłośnie.
Posłanką sprawozdawcą projektu ustawy została p. Katarzyna Ueberhan.
W dniu 7 października 2025 r. w Sejmie Rzeczypospolitej Polskiej odbyło się posiedzenie Komisji Polityki Społecznej i Rodziny, poświęcone rozpatrzeniu rządowego projektu ustawy o układach zbiorowych pracy i porozumieniach zbiorowych (druk nr 1627).
Posiedzeniu przewodniczyła Pani Katarzyna Ueberhan, Przewodnicząca Komisji. Na pytania dotyczące poszczególnych przepisów ustawy odpowiadał Pan Sebastian Gajewski, Podsekretarz stanu w Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej oraz Pani Agata Oklińska – Dyrektor Departamentu Dialogu i Partnerstwa Społecznego w Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej.
W posiedzeniu udział wzięli przedstawiciele Forum Związków Zawodowych Pani Zofia Czyż, Wiceprzewodnicząca Ogólnopolskiego Związku Zawodowego Pielęgniarek i Położnych, Członkini Prezydium FZZ i Pan Jan Polaczek – Specjalista ds. dialogu społecznego w Forum Związków Zawodowych.
Forum Związków Zawodowych zaprezentowało stanowisko popierające generalny kierunek prac nad ustawą, wskazując jednocześnie na szereg zastrzeżeń, w szczególności dotyczących ograniczenia możliwości negocjacji płacowych w sektorze publicznym oraz zakresu podmiotowego wyłączeń spod ustawy.
Główne uwagi FZZ zgłoszone podczas procesu konsultacyjnego to:
FZZ wyraziło sprzeciw wobec przepisu (art. 4 ust. 5 projektu ustawy) ograniczającego zawieranie układów dla pracowników w państwowych i samorządowych jednostkach sektora finansów publicznych do wysokości środków finansowych będących w ich dyspozycji. Zdaniem FZZ, zapis ten w istotny sposób ogranicza możliwości prowadzenia rokowań nad zawarciem układu zbiorowego pracy po stronie organizacji związkowych. Strona rządowa nie wprowadziła zmian w tym zakresie.
FZZ wskazało na potrzebę rozszerzenia katalogu podmiotów objętych układami zbiorowymi, ponieważ art. 4 ust. 4 projektu ustawy wyklucza z możliwości zawarcia układu m.in. pracowników urzędów państwowych i samorządowych, sędziów, asesorów sądowych
i prokuratorów. FZZ postulowało, aby w odniesieniu do tych pracowników dopuszczono możliwość zawierania ponadzakładowych układów zbiorowych pracy, negocjowanych na przykład w ramach Rady Dialogu Społecznego. Postulat FZZ nie został uwzględniony. Strona rządowa nie wprowadziła zmian w tym zakresie i uznała ten zapis za zgodny z konstytucyjnym porządkiem prawnym.
FZZ zaproponowało doprecyzowanie trybu ustalania tajemnicy przedsiębiorstwa (art. 7 ust. 3 projektu). W opinii Związku, należałoby określić, w jakim trybie pracodawca określa zakres tajemnicy, okres jej obowiązywania oraz w jakim trybie dokumentowym to następuje. Strona rządowa nie wprowadziła zmian w tym zakresie.
FZZ postulowało rozszerzenie obowiązku podejmowania rokowań zbiorowych (art. 5 ust. 12 pkt 2 projektu), który dotyczy jedynie zmiany układu „uzasadnionej istotną zmianą sytuacji ekonomicznej bądź finansowej pracodawców lub pogorszeniem się sytuacji materialnej osób wykonujących pracę zarobkową”. FZZ wyraziło wątpliwość, czy w innych przypadkach, nie mających charakteru finansowego, pracodawca będzie mógł odmówić podjęcia rokowań nad zmianą treści układu. Strona rządowa nie wprowadziła zmian w tym zakresie, ograniczając ten obowiązek do istotnych zmian ekonomicznych.
FZZ zaproponowało wprowadzenie regulacji umożliwiającej złożenie wniosku o wyjaśnienie treści układu przez Sąd Pracy w sytuacji, gdy strony nie mogą dokonać wykładni postanowień lub gdy brakuje dobrej woli którejkolwiek ze stron. Możliwość taką można by zastosować analogicznie jak w art. 13 projektu ustawy. Strona rządowa nie wprowadziła zmian w tym zakresie.
FZZ zgłosiło postulat dopuszczenia częściowego wypowiadania zapisów układu w kontekście sporów zbiorowych, ponieważ zapis art. 15 projektu nie rozstrzyga ostatecznie o możliwości wypowiedzenia w części, co może uniemożliwić stronie pracowniczej prowadzenie sporów zbiorowych bez wypowiedzenia całego układu. Strona rządowa nie wprowadziła zmian w tym zakresie.
Ustawodawca, zgodnie z postulatem Forum Związków Zawodowych zrezygnował z proponowanego ograniczenia czasowego obowiązywania układów zbiorowych (art. 8 ust. 1 projektu) który zakładał 5-letni limit dla układów zakładowych i 10-letni dla ponadzakładowych. FZZ stało na stanowisku, że taka zmiana wprowadzałaby swoistego rodzaju presję na strony. Przyjęto rozwiązanie umożliwiające zawieranie układów zarówno na czas określony, jak i nieokreślony (art. 14 ust. 1), co FZZ uznaje za istotny krok w stronę stabilizacji stosunków pracy.
Dodatkowe uwagi zgłoszone do projektu ustawy w opinii FZZ:
Projekt ustawy został przyjęty przez Komisję jednogłośnie.
Posłanką sprawozdawcą projektu ustawy została p. Katarzyna Ueberhan.
