Spotkanie w MRPiPS z partnerami społecznymi na temat nowych uprawnień inspektorów pracy

Ministra Agnieszka Dziemianowicz – Bąk zaprosiła na 13 listopada 2025 r. przedstawicieli partnerów społecznych w celu omówienia zmian wprowadzonych do projektu ustawy o zmianie ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy oraz niektórych innych ustaw na skutek zastrzeżeń zgłaszanych głównie przez stronę pracodawców podczas spotkania zorganizowanego w Kancelarii Prezesa Rady Ministrów w dniu 29 października 2025 r.

Ustawa dotyczy wprowadzenia rozwiązań zmierzających do wdrożenia polityki przeciwdziałania segmentacji na rynku pracy przewidzianych w jednym z kamieni milowych stanowiących element Krajowego Planu Odbudowy. Projekt zakłada wydawanie decyzji o przekształceniu nieprawidłowo zawartych umów cywilnoprawnych – w tym umów-zleceń w stosunek pracy oraz wymianę danych pomiędzy PIP, ZUS i KAS m. in. w celu typowania podmiotów do kontroli.

Projekt, pomimo że realizuje założenia KPO, spotkał się z silną krytyką wszystkich organizacji pracodawców, obawiających się ograniczeń w stosowaniu umów cywilnoprawnych zastępujących niejednokrotnie umowy o pracę w celu optymalizacji kosztów i skutkujących brakiem ochrony prawnej, jaką gwarantują przepisy Kodeksu pracy.

Pracodawcy podnosili m. in. nadmierną ingerencję Państwa w sferę stosunków cywilnych i zagrożenie dla swobody wyboru rodzaju stosunku prawnego, na podstawie którego praca jest wykonywana. Podnoszono także niekonstytucyjność zasady natychmiastowego wykonywania decyzji inspektorów pracy dotyczących przekształcenia zleceń w umowy o pracę.

Reprezentujący FZZ Zbigniew Sagański – przewodniczący Międzyzakładowej Organizacji Związkowej Solidarność 80 w Państwowej Inspekcji Pracy odniósł się do zarzutów kierowanych pod adresem projektu, wskazując m. in. na praktyczny wymiar decyzji PIP, które zgodnie z obowiązującym prawem w większości podlegają natychmiastowemu wykonaniu, a także poparł stanowisko MRPiPS zakładające dobrowolne zastosowanie się kontrolowanej firmy do obowiązku przekształcenia zleceń w umowy o pracę w trakcie kontroli na polecenie inspektora PIP.

Wydaje się, że dodane w ostatniej chwili przez MRPiPS przepisy projektowanej ustawy usuwają wątpliwości pracodawców, zapewniając im m. in. możliwość uzyskania odszkodowania od Skarbu Państwa w przypadku wydania decyzji naruszającej prawo oraz ograniczając ustalenie przez inspektora pracy stosunku pracy do 3 lat wstecz.

Jesteśmy zwolennikami zwiększenia bezpieczeństwa dla osób wykonujących pracę oraz objęcia jak najszerszej grupy zatrudnionych ochroną, którą gwarantuje Kodeks pracy. Rozumiemy znaczenie umów cywilnoprawnych w obrocie gospodarczym, ale nie ma u nas akceptacji do nadużywania takich form zatrudnienia w przypadku, w którym praca ewidentnie jest świadczona w sposób wskazujący na spełnienie warunków zatrudnienia w oparciu o umowę o pracę.