Globalne przywództwo i standardy MOP. Liderki FZZ z wizytą studyjną w Genewie

W dniach 11-14 maja 2026 r. delegacja liderek Forum Związków Zawodowych wzięła udział w zagranicznej wizycie studyjnej w Genewie w Szwajcarii. Głównym celem wyjazdu była obserwacja pracy i konsultacje z ekspertami Międzynarodowej Organizacji Pracy (MOP/ILO) – wyspecjalizowanej agencji ONZ odpowiedzialnej za wypracowywanie międzynarodowych standardów pracy.

W skład delegacji FZZ weszły: Dorota Ronek (Ogólnopolski Związek Zawodowy Pielęgniarek i Położnych), Renata Zuterek (Niezależny Samorządny Związek Zawodowy Funkcjonariuszy Straży Granicznej), Justyna Mroczko (Ogólnopolski Międzyzakładowy Związek Zawodowy „Razem”) oraz tłumacz Jan Polaczek. 

System nadzorczy i wyzwania cyfryzacji. Spotkania w ILO ACTRAV

Podczas wizyty odbyły się intensywne konsultacje i panele eksperckie w siedzibie ILO ACTRAV (Biuro ds. Działalności Pracowniczej Międzynarodowej Organizacji Pracy). W spotkaniach z delegacją FZZ uczestniczyli przedstawiciele MOP: Rafael Peels, Melanie Jeanroy oraz Sergejus Glovackas.

Z genewskich obrad płyną istotne wnioski dla polskiego ruchu związkowego:

• zrozumienie mechanizmów nadzorczych MOP (m.in. roli Komitetu Wolności Związkowej) pozwala polskim liderom na podniesienie rangi argumentacji w dialogu z rządem, opierając ją na międzynarodowych zobowiązaniach państwa.
• Nowoczesny ruch związkowy musi zachowywać równowagę pomiędzy tradycyjną walką o prawa pracownicze a nowymi wyzwaniami gospodarki cyfrowej (inicjatywa „Trade Unions in balance”).
• Lider związkowy ewoluuje z funkcji roszczeniowej w kierunku bycia stabilizatorem społecznym, co jest szczególnie istotne w czasach napięć geopolitycznych i gospodarczych.

W trakcie spotkań liderki FZZ zaprezentowały także polską perspektywę, przedstawiając prezentacje pt. „Rola lidera związkowego w Polsce”.

Dialog społeczny, AI i postulat odpolitycznienia

Istotnym elementem wizyty były warsztaty poświęcone wpływowi nowych technologii, takich jak sztuczna inteligencja (AI) oraz praca zdalna, na dialog społeczny. Wnioski z tych paneli wyraźnie wskazują, że polski dialog społeczny na poziomie krajowym powinien zostać odpolityczniony i opierać się na twardych danych makroekonomicznych.

Liderki FZZ wskazały, że współczesny związkowiec musi stać się animatorem dialogu, który nie tylko potrafi wyrażać sprzeciw, ale również skutecznie wykorzystuje kompetencje miękkie – negocjacje i mediacje – by znajdować wspólny mianownik dla interesów różnych stron. 

Przedstawicielki FZZ podkreślały także, że lider reprezentujący np. sektor międzyzakładowy musi pełnić rolę sprawnego nawigatora interesów branżowych, łączącego interesy pracowników z wielu branż.

Filary i rekomendacje dla polskiego ruchu związkowego

Na podstawie obserwacji i warsztatów przeprowadzonych w MOP, sformułowano konkretne rekomendacje do wdrożenia w ramach FZZ:

• należy wprowadzić zaawansowane szkolenia z zakresu mediacji, by liderzy mogli efektywnie zarządzać konfliktami w zakładach pracy i na poziomie branżowym, zgodnie ze standardami MOP.
• Liderzy w procesie opiniowania ustaw i monitorowania prawa powinni aktywnie powoływać się na dyrektywy UE oraz konwencje MOP, co istotnie wzmocni pozycję merytoryczną FZZ.
• Niezbędna jest adaptacja nowoczesnych kanałów komunikacji do walki z dezinformacją uderzającą m.in. w służby publiczne i sektor medyczny, a także do mobilizacji i edukacji członków związku.
• Należy dążyć do włączenia strony społecznej w dyskusje nad strategiami bezpieczeństwa i rozwoju gospodarczego państwa już na wczesnym etapie przed-legislacyjnym.

Wizyta studyjna została zrealizowana w ramach ogólnopolskiego projektu „Wzmocnienie potencjału liderów Forum Związków Zawodowych w zakresie polityk publicznych, stanowienia i monitorowania prawa oraz udziału w gremiach dialogu społecznego” (Numer Projektu: FERS.04.03-IP.06-0012/24).