Dyrektywa o jawności płac: koniec ery domysłów

Głównym punktem debaty była unijna dyrektywa o jawności wynagrodzeń, która zacznie obowiązywać od 7 czerwca. Eugeniusz Muszyc, reprezentujący Forum Związków Zawodowych, podkreślił, że nowe przepisy mają na celu wprowadzenie zasady „równa płaca za tę samą pracę” bez „tajnych tabel w Excelu”.

Przewodniczący wyjaśnił, że zmiany te realnie wzmocnią pozycję negocjacyjną pracowników:

• kandydaci dowiedzą się o widełkach płacowych jeszcze przed rozmową rekrutacyjną,
• pracownicy zyskają prawo do informacji o średnich zarobkach na podobnych stanowiskach,
• pensja przestanie być tematem tabu, a stanie się standardową informacją, taką jak wymiar urlopu czy przerwa śniadaniowa.

Muszyc barwnie porównał dotychczasowe praktyki pracodawców do „tajnego przepisu na Coca-Colę”, który dzięki unijnym regulacjom wreszcie musi zostać ujawniony.

Rola związków zawodowych: „Szczęsny w bramce”

W obliczu nowych przepisów, Eugeniusz Muszyc widzi kluczową rolę dla organizacji związkowych w pilnowaniu uczciwości pracodawców. Przewiduje on, że niektóre firmy mogą próbować stosować „triki i uniki”, by ominąć jawność. Wykorzystując analogię sportową, Muszyc stwierdził na antenie Radia Białystok, że związki zawodowe muszą być jak Wojciech Szczęsny w bramce – wyłapywać wszystkie „karne” i nieprawidłowości serwowane przez nieuczciwy biznes.

Kryzys zaangażowania: 7% to alarm dla rynku pracy

Podczas audycji przywołano niepokojące wyniki badań, z których wynika, że tylko 7% Polaków angażuje się w pełni w swoją pracę, co jest wynikiem znacznie poniżej średniej unijnej. Zdaniem Muszyca tak niski poziom satysfakcji to „wyraźny sygnał zgrzytu” w relacjach pracowniczych.

Jako główne bariery budowania lojalności wymienił:

1. Niskie wynagrodzenia, często na poziomie płacy minimalnej.
2. Brak stabilności i niedostateczny dialog społeczny.
3. Brak należytego szacunku dla pracownika.

„Rynek pracy przypomina w tej chwili starą maszynę, która jeszcze działa, ale bez silnego serwisu długo nie pociągnie” – ostrzegał Przewodniczący Zarządu Wojewódzkiego FZZ. Dodał przy tym, że związkowcy zawsze popierają dobrych pracodawców, ale wobec tych „złych” będą wyciągać konsekwencje prawne.

Artykuł Eugeniusz Muszyc na antenie Radia Białystok o jawności płac pochodzi z serwisu FZZ | Forum Związków Zawodowych.

Koszty zatrudnienia i ochrona miejsc pracy w Polsce Wschodniej

Sytuacja na lubelskim rynku pracy staje się coraz trudniejsza, m.in. ze względu na zjawisko spłaszczenia płac i odpływ wykwalifikowanych kadr. W odpowiedzi na ten kryzys, WRDS postuluje pilne wdrożenie systemu dopłat do pozapłacowych składników wynagrodzeń w Polsce wschodniej. Przedstawiciel FZZ podkreślił, jak wielkim sukcesem jest fakt, że wszystkie strony dialogu wojewódzkiego – rządowa, samorządowa, związkowa i pracodawców – wypracowały w tej sprawie jednomyślne stanowisko. Zgodnie z tym postulatem, dopłaty z budżetu państwa miałyby pokrywać do 50% składek na ubezpieczenie społeczne finansowanych przez pracodawców, co w żadnym stopniu nie uderzyłoby w interesy pracownicze ani wpływy do ZUS czy NFZ. Przeniesienie tej dyskusji na szczebel ogólnokrajowej Rady Dialogu Społecznego (RDS) jest, zdaniem Górczyńskiego, niewątpliwym plusem i niezbędnym krokiem.

Kompetencje przyszłości: cyfryzacja i „Unia umiejętności”

Kolejnym niezwykle ważnym tematem, w który aktywnie angażuje się FZZ, jest edukacja i rozwój umiejętności. Mirosław Górczyński przytoczył alarmujące dane: obecnie wymagania dotyczące kompetencji cyfrowych występują na co najmniej 90% stanowisk pracy, podczas gdy posiada je zaledwie około 50% społeczeństwa. Powołując się na komunikat Komisji Europejskiej z marca 2025 roku dotyczący tzw. „Unii umiejętności”, przedstawiciel FZZ zaznaczył, że rozwijanie kompetencji cyfrowych i zielonych to absolutny priorytet na najbliższe lata. Związkowiec zauważył, że choć region dysponuje znacznymi funduszami (europejskimi i krajowymi) na szkolenia, kluczowe jest to, aby środki te były wykorzystywane we właściwy, efektywny sposób, podnosząc kompetencje zarówno uczniów, jak i dorosłych pracowników. Ponadto, fundusze te powinny być powiązane z inteligentnymi specjalizacjami województwa, by realnie odpowiadać na potrzeby rynku.

Cyfrowy dobrostan i „prawo do odłączenia”

Rozwój technologii to nie tylko szanse, ale i zagrożenia. Mirosław Górczyński mocno zaakcentował stanowisko WRDS w sprawie cyfrowej edukacji, zwracając szczególną uwagę na zjawisko wykluczenia cyfrowego, które w naszym regionie dotyka konkretnych powiatów oraz grup społecznych, takich jak osoby starsze. Co jednak najistotniejsze z punktu widzenia pracowników, Górczyński upomniał się o cyfrowy dobrostan oraz higienę cyfrową. Zwrócił uwagę na zacieranie się granic między pracą a odpoczynkiem, co jest szczególnie odczuwalne w dobie pracy zdalnej. Przedstawiciel FZZ podkreślił, że pracownicy muszą mieć zagwarantowane prawo do odłączenia – możliwość fizycznego i psychicznego odcięcia się od technologii i obowiązków zawodowych w czasie wolnym.

Przyszłość dialogu i uczenie się przez całe życie

Na zakończenie debaty, Mirosław Górczyński zdiagnozował jeszcze jeden istotny problem społeczny – brak nawyków ciągłego uczenia się. Przedstawiciel FZZ wyszedł z inicjatywą organizowania regularnych, comiesięcznych debat między stroną związkową a pracodawcami, poświęconych wyłącznie polityce umiejętności i uczeniu się przez całe życie. Wskazał również na nowe narzędzie, jakim będą Wojewódzkie Zespoły Koordynacji i Polityki Umiejętności, powołane na mocy nowej ustawy, która wejdzie w życie 1 lipca 2026 roku. To właśnie te zespoły, przy aktywnym udziale strony społecznej, powinny w przyszłości kształtować strategie wspierające mieszkańców regionu w podnoszeniu ich kwalifikacji.

Z perspektywy Forum Związków Zawodowych, aktywny i merytoryczny udział w pracach WRDS to dowód na to, że związki zawodowe potrafią być konstruktywnym partnerem, który nie tylko walczy o bieżące warunki pracy i płacy, ale również strategicznie myśli o przyszłości gospodarki, zdrowiu pracowników oraz ich rozwoju na dynamicznie zmieniającym się rynku. 

Całość audycji można przesłuchać/obejrzeć tutaj. 

Artykuł Mirosław Górczyński na antenie Polskiego Radia Lublin o wyzwaniach stojących przed rynkiem pracy i potencjale WRDS-u pochodzi z serwisu FZZ | Forum Związków Zawodowych.