email: biuro@fzz.org.pl
tel: (+48) (22) 628 73 75
Logo Forum Zwiazkow Zawodowych

Forum Związków Zawodowych

Sprawozdanie ze spotkania Komitetu Wykonawczego EKZZ – Bruksela 7 lutego 2018

Spotkanie odbyło się w dwóch częściach i dwóch miejscach: pierwsze część w jednym z budynków Komisji Europejskiej przy Rue Van Maerlant 2, druga w siedzibie EKZZ przy Blvd du Roi Albert II, 5.

Forum Związków Zawodowych reprezentował Maciej Zakrocki, doradca ds. międzynarodowych.

Głównymi punktami spotkania była dyskusja dotycząca sytuacji finansowej organizacji, jej przyszłości oraz plan działania na czas od kwietnia 2018 do 31 marca 2019. Ten plan oczywiście musi być dostosowany do owej sytuacji finansowej, która budzi lekki niepokój, o czym niżej.

Sytuacja finansowa jest skutkiem spadku liczebności związkowców w całej Europie, choć wskazuje się, że szczególnie trudna sytuacja jest w państwach Środkowej Europy. A ponieważ składki członkowskie w EKZZ są powiązane z liczebnością w centralach związkowych, to mamy oczywiście niższe zasilanie organizacyjnej kasy. Uczestnicy zwrócili uwagę na fakt, że kilka organizacji w ogóle zrezygnowało z członkostwa w EKZZ, bo nie stać ich na koszt w postaci opłaty członkowskiej.

Z przedstawionej podczas spotkania na ekranie grafiki wynika, że w ciągu 10 lat liczba członków zrzeszonych z organizacjach należących do EKZZ mocno spadała z 47.592.456, by po krótkotrwałej poprawie w 2016-2017 znaleźć się dziś na poziomie 43 208 291 członków. A więc jest mniej o ponad 4 mln osób! NA dodatek część organizacji poprosiła z powodu kłopotów finansowych o przeniesienie do grupy niżej, skąd pobierane są niższe składki członkowskie.

Między innymi z tego powodu kierownictwo w planie działania na najbliższy rok umieściło kilka akcji na rzecz zachęcania pracowników do zapisywania się do związków zawodowych. Proponuje się kampanie, których celem jest rekrutacja młodych osób, a przede wszystkim pracowników, którzy wykonują zawody nietypowe, dzisiaj zazwyczaj nie występujące w strukturach związkowych. Chodzi też o presję na rządy, by wszędzie w prawie pojawiła się możliwość zrzeszania w związkach pracowników pracujących na niestałych umowach o pracę i samo zatrudnionych.

Jest też potrzeba wywierania presji na tworzenie ram prawnych rozszerzających legalne formy zatrudnienia dla pracowników migracyjnych (np. w Polsce pracowników z Ukrainy), a co za tym idzie możliwość włączania ich do związków zawodowych w krajach zatrudnienia. Postuluje się też tworzenie „trans granicznych form rekrutowania” do związków w rejonach, gdzie na co dzień ludzie pracują w firmach po obu stronach granicy.

EKZZ chce też wykorzystać możliwości swojej „siostry”, jaką jest ETUI czyli ośrodek badawczy, ekspercki, który może przygotować porcję analiz i badań ułatwiających zmaganie się ze słabnącą siłą związków zawodowych. Już są przygotowywane dwie analizy wskazujące jak można „odświeżyć” witalność związkową, będzie też analiza dotycząca związku pomiędzy wiekiem pracowników a ich członkostwem w związkach. Wreszcie pojawi się w czerwcu pierwsza w tym roku zaktualizowana „mapa strajków”, by pokazać aktywność organizacji i ich skuteczność w walce o prawa pracownicze.

Nas z pewnością zainteresuje projekt skoncentrowany na ruchu związkowych w państwach naszego regionu Europy. Opisane w nim będą działania organizacji związkowych od 2008 roku. To wynik prac ekspertów z 11 państw „nowej Unii”, którzy zaprezentują i ocenią działania związków zawodowych na obszarze niskiego uzwiązkowienia. Będą tam analizy, porównania między państwami i prezentacje innowacyjnych form działania na rzecz popularyzacji członkostwa.

ETUI będzie też prowadzić w tej sprawie szkolenia – uczestnicy będą uczyli się sposobów zachęcania pracowników do wstępowania do związków, pokazywania sensu takiej decyzji, wartości wynikających z ochrony związkowej na rynku pracy. Część szkoleń będzie odnosić się do specyficznych zmian, jakie w gospodarce i na rynku pracy wnosi robotyzacja i cyfryzacja i jak można otrzymać pomoc związkową wykonując nietypową pracę tej dotąd nieuregulowanej przestrzeni.

W drugiej części spotkania kierownictwo EKZZ, omawiając zaprezentowany budżet podkreślało, że działa w sposób przejrzysty, że wszystkie wydatki są dostępne dla każdego członka organizacji i jest otwarte na wszelkie rady, oceny, mając świadomość coraz „krótszej kołdry” przy ciągle poważnych zadaniach. Ostateczny kształt budżetu ma być przez członków głosowany na spotkaniu Komitetu Wykonawczego w marcu. Aczkolwiek przypomniano, że składka za pierwsze półrocze 2018 musiała być zapłacona do końca stycznia, a druga część do końca lipca.

Mając to wszystko na uwadze szefowie EKZZ zaprezentowali bardzo wstępny dokument o przyszłości EKZZ, o tyle ważny, że rozpoczynający debatę wewnątrz organizacji przed zaplanowanym na przyszły rok Kongresem EKZZ. Jak czytamy w dokumencie: „traktujemy go jako punkt wyjścia , tworzymy listę tematów, o których chcemy dyskutować, ale też jesteśmy otwarci na jej uzupełnienie”.

Na tę chwilę lista ma takie punkty:

  1. Jak działać, wypełniać statutowe zadania przy malejącej liczbie członków, a co za tym idzie przy mniejszych „przychodach” organizacji. W czasie dyskusji pojawiały się pomysły dotyczące składu i liczebności osób we władzach. Brytyjczycy mówili, że u nich słabnące związki zawodowe oznaczają  cięcie etatów związkowych, a tymczasem w EKZZ proporcjonalnie wielu jest szefów i ich zastępców. Niemcy wskazywali na możliwości oszczędzania przez lepszą organizację pracy – nie powinno być np. spotkać ad hoc, na które zawsze wydaje się więcej środków. Węgrzy podpowiadali, że warto powalczyć o więcej środków z UE, w budżecie której są pieniądze związane z dialogiem społecznym.
  2. Jak zmienić budżet EKZZ, jego strukturę, jak określać składki członkowskie.
  3. Jak pogodzić nawet rosnące oczekiwania członkowskich organizacji wobec EKZZ przy malejącym budżecie. Już teraz niektórzy krytykują władze EKZZ za jedynie reagowanie na działania instytucji unijnych, głownie Komisji Europejskiej. To ona rozdaje karty, a my się do tego odnosimy. Są głosy, by EKZZ sam wykazywał więcej inicjatywy na unijnym forum, może „podpowiadał” KE swoje pomysły na legislację z obszaru praw pracowniczych i innych związkowych pól zainteresowań.
  4. Kompozycja organów wybieralnych w EKZZ (Sekretariat Konfederacyjny + przewodniczący i jego zastępcy). Może trzeba zredukować, może inaczej zorganizować, by poprawić efektywność działania. Ten punkt jest o tyle ważny, że gdyby miało dojść do zmian o charakterze statutowym, to trzeba to przedyskutować w tym roku, a zmian dokonać na Kongresie w 2019, bo tylko na nim to jest formalnie możliwe.
  5. Funkcjonowanie statutowych i stałych  ciał EKZZ jak: Komitet Wykonawczy, Komitet Sterujący, Komitety (Komisje) Stałe, Komitety (Komisje) Ad Hoc.
  6. Koszty związane z siedzibą organizacji. Trzeba szukać jeszcze więcej form „dzielenia” się budynkiem, jego salami, utrzymaniem, co oznacza dyskusję o opłatach wynajmu, outsourcingu usług jak np. sprzątanie.
  7. Zasady współpracy EKZZ z ETUI. Tu chodzi między innymi o to, by szukając oszczędności zrezygnować z niektórych opracowań i badań, jakie robi ETUI szukając czy podobne nie są robione przez organizacje związkowe w poszczególnych krajach i te wykorzystać. To wymaga lepszej wymiany informacji i woli dzielenia się z partnerami w EKZZ.

Ciąg dalszy dyskusji o przyszłości w oparciu o te punkty na następnym spotkaniu 7 marca.